Grödder as een sünndoosche Zigarettenschachel wäer dinn Zettel ni, dee mit dree Heffzwecken an dinn Lichtpohl bi de Meierie fastmokt wäer. "8.5.1945" stunn dor ünner, un op de anner Sied: "Dönitz". Vun "heldenhaftem Kampf", "drückender Überlegenheit", "bedingungsloser Kapitulation", "sinnloses Blutvergießen" und eenen Dank an de Suldoten - de Lebindigen un de Doden - stunn dor wat op. De Kriech wäer to Inn - und wi halln imm volorn. Ob dinn Zettel wull echt wäer? Dat lütte Ding - mit Schriefmaschien schreeben. Wie groot wäer doch de Schriff an den Melkwogen: "Räder rollen für den Sieg" - ward Winnen groot schreeben und Voleeren lütt? Sied Johren wäern immer mehr "fremme Lüd" no Dörbeln koomen: Polen, Franzosen, Belgier un Russen, dee bi de Buern und Handwarker arbeiten mussen. Aff 1943 keemen ok de Utbombten ut Kiel und Hamborg - meissens Frunslüd und Kinner - dorto, mit groote Ogen und bange Gesichter und een Geruch, as keemen se jüst ut de Höll un de Düwel mit sien Füer wäer achter sümm ween. In`n März 1945 de ersten Flüchtlinge. Dee ut de Stadt mit Schipp oder de Bohn, un dee vun`t Lann mit Spannwark. Toerst dee vun Ost- und Westpreußen und dinn een beten loter dee vun Vör- und Achterpommern. Minni Spannwark wäer een Vierteljohr un länger bi Iis, Snee und Bomben ünnerwegens ween. De Peer un de Lüd hallen de Köpp ünnern Diessel. Se leeten de Uhrn bummeln un dat wäer, as worrn se nie woller lachen - bit ob de meisten Göern, för dee wäer dat, bi all de Armut und Not, dat grödste Theoter, wat Du die vörstellen kunnst. Bi uns wäern 32 Lüd in`t Vörhuus ünnerkommen un 130 Suldoten in din Stall un op`n Böön. De ganzen Suldoten ut Dänemark und Norwegen wäern no Dithmarschen rinproppt worn und "hier interniert". Un de Tommi fohr mit`n Boot lang de Eider un dinn Konol un pass op, dat keener utkneep. In Dithmarschen geef dat bloot noch Stohplätze - för all de verschedenen Minschen. All wullen se so girn no Hus: - de Flüchtlinge, dee sümm Peer woller anspannen wulln, - de Suldoten, dee na Fru und Kinner wulln un - de Utbombten wulln woller in de Stadt torüch. Bit op een, he hees Eddi Neumann un stamm ut Westfolen. He wäer öwern Krieg bi de Marine ween, un as sümm Putt een Vulldreeper kreech un ünnergung, funn he sick noher op`n englischet Kriegsschipp woller. De Kameroden hallen im, as se seen deen, dat he schwor verwund` wäer, dat Been verbunn un de Schwimmwest umdoon. De Engländer hepp`t imm opfischt, dat Been amputiert und ündli oppass. Een half Johr loter wäer he dörch dat Rode Krüz öwer Portugal in Uttusch no Dütschland torüch komen. Irgendwie hett he öwer sien Tied in England wat in`t Radio vertellt, wat he no`n Krieg nie mehr doon hall und nu meen he, he dörst fört eerste ni no Huus. Boben in de Franzspieß-Stuuv, bi de beiden Knechs, wor noch een Bett rinstellt un hier hett Eddi Neumann twee Johr wohnt. As Inschub broch he sunn olt Motorrad mi. Ilo Motor, Bastard Rohmen, 125 ccm. Lopen dunn he ni mehr. Wäer ok nie so wichtig, Sprit geef`t sowieso ni, ower de Rööd, dee passen ganz genau to unse Gummikorr. 100 Reichsmark, twee Dosen Presskopp, halfstie Eier un een Reukerkort wäer de Pries. Een Tiedlang hall dat Motorrad op`n Böön stohn, do kunn Orre - mien Broder - sik ni mehr holln, he fung dorbi an to fummeln: Lamp affbuut, Bautenzüge rut, Sitze affbuut, Zündkerz rut, Vergaser ut`n anner puult - un so gung dat wieder, bit vun dat arme Motorrad nix mehr no wäer, as Deele, Deele, een groten Huupen Deele. Nie, dach ik, krich he dat woller tosome. Unsen Huusschlachter, Hermann Reh, kunn doch ok keen Swien, wenn he dat an de Kant hall, woller tosomensetten, un dat freet wieder. Ümmer, wenn wi vun`t Röbenhacken, Beesumweiden oder Hocken kemen, suus Orre to Böön - no`t Motorrad. Statt mol`n ündlichen "Bill Jenkins" oder "Tom Prox" to lesen, wäer Orre bi`t Motorrad to klüddern und tatsächlich, een guden Dags fung dat op`n Kurnböön an to robanken, as leep door `n Spannwark Peerdänsch - dat Motorrad leep. |

Mit`n Taschenmess, Schmirgelpapier, 14er und 17er Schlöddel, Engländer und Homer hall Orre Ilo und Bastard woller tosomenklüddert. Nu noch de Rööd vun de Gummikorr ran, de Kee spannt un de erste Probefohrt um Missen wäer fällig. To sien Fründ Holdeck Woeke, dee hall een Knippskassen, secht he: "Morgen obend kannst mi mol knippsen, wenn ik bi de Spodenschmeed umme Kurv fohr. Muss mi so`n beeten vun neern hoch knippsen, dinn süüd dat Motorrad ut, as wäer dat een 250er BMW!" Un tatsächlich: mit Fleegerbrill, Schiemütz, Kamikazeblick und Filzpantüffeln keem Orre mit 35 km/h um de Kurv braschen. Mit de DM keemen ok niede Gesetze: dat Motorrad muss toloten warn, dor mussen Papiere to, mit Fohrgestell- un Motornummer, mit Bujohr, Ersttolotung un Besitzer. All dat hallen wi ni, dor hett Eddi Neumann ok nix vun secht. Weil ik een Feuhrerschien hall und süsstein wäer, schull ik dormit no de Heid. Dinn Feuhrerschien Klass 4 mok`t man domols noch in`t Dörp, bi den Putz. Bi de jungen Lüüd worrn de Verkehrsteeken affroog un bi de Olen froog de Putz blos: "Kannst` de Verkehrsteeken?" - un dinn weer`t ferdi. De Motornummer, Orre hall se mi wies, kunn ik dinn Herrn vun`t Verkehrsamt glieks wiesen, ower de Nummer vun dinn Bastardrohmen wäer unopfindbor. No`n Tiedlang sech dinn Herrn vun`t Verkehrsamt: "Nehmen Sie das Ding man mit nach Hause und waschen es ordentlich!" In de Waldschlösschenstroot bünn ik anholen, Gummistewel uttrocken, un mit de Wullsocken heff ik de Nummer söch. Eeben ünnern Sitz seet se. Dinn Herrn in`t Verkehrsamt pass dat anschienend ni so rech, dat he bi schlech Woller noch mol rut muss. Ower dinn wäern wi beiden dormit dörch. Süss Weeken loter kreegen wi Post ut Bayern, vun een Melkkontrollbeamten: "Am 21. März 1945 sei sein in Privatbesitz befindliches Dienstfahrzeug gestohlen worden!" Sien Forderung: "Rücküberführung, 500,- DM oder Bayerische Staatspolizei". Voders Antwurt: 100 Mark, oder een groten Huupen Deele stunn imm to Verfögung. Bi 200 DM heppt se sik eenigt - jede Tied hett sien Währung un sien Wertigkeit. An besten mit` Motorrad fohrn kunn Orre. Bastard, Orre und Ilo, dat wäer een Einheit. He kunn dat Ding so veel vörsnacken, dat dat bit no de Seebüet in Tielenhimm leep, ohne stohn to bliewen. To Volksfest in Pohlhud mell Orre sik to`t Motorradrennen an. Vun Pohlhud lang de Eider, bit no de Borg und dinn lang dinn Kohweidedieck öwer de Binnerwischen no`n Hellhornsbarg, un vun dorr woller lang de Bohn torüch na Pohlhud wäer de Tour. Sünndagsvörmeddag hall Orre noch Deenst. He schull dinn Strom bi`t Volksfest öwerwachen. To Meddach wäer he bi Bolle in de Sandkuhl to`n Hoorschnieden bestellt. Hinnsnauen sett Orre sik op`t Motorrad, dool na Pohlhud. Een halve Stund loter keem Anroop vun Diener, dinn Utrichter vun`t Volksfest: Orre hall Sondererlaubnis kreegen, weil he schon in dree Weeken 16 worr, he döers dat Rennen mitmoken. 1c Pries kreeg he. De Klass wäer ok ni so gut besett, to drütt wäern se. "Un," secht Orre, "wäer ik ni bi dinn Hellhornsbarg in de Gröv fohrt..." un he wisch sik dat Untenswark ut`t Gesicht "...har ik dinn 1. Pries mokt!" Lang is dat nu all her, un minnimol, un för veele Länder, geef dat een 8. Mai. Orre is een ganz düchtigen Handwarker worn, dee in de ganze Welt rumbi komen is. To sien 60. Geburtdag stunnen wi bi imm vör de Kommod un bekeeken dat Bild, wo Orre mit`t Motorrade um de Kurv kummt - un unse Gedanken sünd torüchlopen no de Flüchtlinge, de Suldoten, dinn Ind vun`t Krieg und dinn niede Anfang. |